|
Historia żyje tak długo, jak długo o niej pamiętamy, jest
świadectwem czasu, ale i częścią naszej tożsamości. Przypominanie
historii to także oddawanie sprawiedliwości tym, którzy ją tworzyli.
Dlatego tak ważne jest ciągłe podtrzymywanie pamięci o historii,
również wtedy gdy jest ona bolesna lub niewygodna.
Historia Łodzi to
nie tylko opowieść o przemysłowej potędze miasta, budowanego przez
niemieckich i żydowskich fabrykantów, ale i historia założonego 8
lutego 1940 r. getta, w którym w czasie wojny żyło w sumie ponad 200
000 Żydów. Litzmannstadt Ghetto - drugie co do wielkości po
warszawskim, zostało zlikwidowane przez Niemców, jako ostatnie getto
w Europie, dopiero w sierpniu 1944 roku. Podczas zbliżającej się
edycji Festiwalu Dialogu Czterech Kultur chcielibyśmy
upamiętnić tragiczne wydarzenia II wojny światowej, w tym historię
łódzkiego getta, w którym śmierć poniosło ponad 43 tysiące Żydów,
jak również Romów i mniejszości etnicznych, określanych mianem
„obcych rasowo”.
Jednym z najważniejszych wydarzeń 8 edycji Festiwalu Dialogu
Czterech Kultur będzie spektakl Rechnitz (Anioł zagłady) w
reżyserii Jossi Wielera. Dramat noblistki Elfriede Jelinek,
uchodzącej w Austrii za pisarkę kontrowersyjną, przedstawia historię
zbrodni – zamordowania prawie 200 żydowskich robotników przymusowych
przez SS i Gestapo podczas przyjęcia na zamku w Rechnitz. Winni tej
zbrodni nigdy nie zostali ukarani, a miejsce pochówku ofiar do dziś
nie jest znane. W Rechnitz od kilkudziesięciu lat panuje zmowa
milczenia, mieszkańcy nie chcą mówić o tragicznych wydarzeniach na
zamku, ani tym bardziej o zbiorowej mogile. Najnowszy dramat
Jelinek, po raz kolejny podejmującej problem rozrachunku z
przeszłością, został napisany specjalnie dla Münchner Kammerspiele i
Jossi Wielera – światowej sławy reżysera teatralnego i operowego,
wielokrotnie zapraszanego do udziału w Berliner Theatertreffen – z
którym autorka współpracuje od lat.
W ramach obchodów zamknięcia Litzmannstadt Ghetto,
przygotowaliśmy również koncert plenerowy podczas którego wystąpi
Kocani Orkestar – światowej sławy romska orkiestra dęta oraz Boom
Pam – etno-taneczno-rockowy kolektyw z Izraela. Oba zespoły sięgają
do korzeni muzyki folkowej, wykorzystują w swej twórczości cygańską
muzykę ludową (Kocani Orkestar) oraz muzykę klazmerską (Boom Pam).
Zarówno Boom Pam jak Kocani Orkestar w radosny, bezpretensjonalny
sposób przypominają, że muzyka swą moc czerpie z tradycji i pamięci
źródeł i stanowi uniwersalny język komunikacji ponad wszelkimi
kulturowymi podziałami. Ponadto w programie festiwalu znajdzie się
projekt Zobaczyć Gorgonę. Holocaust, nazizm a problem
obrazowania, którego kuratorem jest dr Tomasz Majewski.
Dwudniowy projekt, przygotowany we współpracy z Uniwersytetem
Łódzkim, obejmuje projekcje filmowe i dyskusje, dotykające problemu
wizualnego sposobu reprezentacji zagłady – kwestii
„nieprzedstawialności” Holocaustu oraz „spektakularności nazizmu”.
Podczas spotkań zostaną zaprezentowane filmy takich twórców
światowego kina jak: Alain Resnais, Leni Riefenstahl, Lutz Dammbeck
czy Sidney Bernstein. Punktem wyjścia do dyskusji, prowadzonych
przez prelegentów i zaproszonych gości, będzie książka Georgesa
Didi-Hubermana Obrazy mimo wszystko (wyd. polskie 2008).
|
