„Architektura pamięci” to projekt sztuki video, w którym czterej artyści - Mirosław Bałka, Yael Bartana (Izrael), Deimantas Narkevicius (Litwa) i Marcel Odenbach (Niemcy) – odnoszą się do
problemu miejsc naznaczonych historią – budynków, pomników i innych milczących świadków dramatycznych wydarzeń ostatnich siedemdziesięciu lat.
Spotkanie czterech artystycznych indywidualności z czterech krajów, których historia została szczególnie naznaczona piętnem tragedii XX wieku, zainicjował Marcel Odenbach
wraz z Instytutem Goethego w Warszawie. Punktem wyjścia dla pracy niemieckiego artysty „Krążąc wkoło” („Im Kreisen drehen”) stał się pomnik na Majdanku, zaprojektowany przez Wiktora
Tołkina w 25. rocznicę wyzwolenia obozu koncentracyjnego w Lubli
źródło: materiały organizatora
nie. Ogromna czasza z prochami, niczym ze szkiców francuskiego XVIII-wiecznego architekta Etienne-LouisBoullée, góruje nad obozem koncentracyjnym. Kamera wnika w zaułki
pomnika, przyprawiając widza o nudności i przypominając, jak niewygodnym doświadczeniem jest odwiedzanie tego typu miejsc. Jednocześnie z ust dwóch chłopców, przypadkowych bohaterów filmy, pada
proste pytanie: czy gdy znikną prochy zniknie również i pamięć?
źródło: materiały organizatora
Mirosław Bałka korzysta z zapisów kamer przemysłowych, które zarejestrować miały wizytę kardynała Josepha Ratzingera w Auschwitz. Wydarzenie to miało mieć miejsce przed
objęciem pontyfikatu papieskiego przez Benedykta XVI. Nie jest to jednak jednoznaczne – tajemnicza osobistość jadąca czarnym audi HBE F144, otoczonym chmarą ochroniarzy, ani na moment nie
opuszcza samochodu. Bałka bez żadnego komentarza pozostawia widza z refleksjami na temat przeszłości Benedykta XVI, tak bardzo różnej od – stawiającego opór nazistowskiego reżimowi –
Janowi Pawłowi II.
źródło: materiały organizatora
Yael Bartana filmem “Mur i wieża” (“Wall and Tower”) kontynuuje swoją opowieść o relacjach polsko-żydowskich. Symboliczne wezwanie do powrotu do Polski Żydów, którzy
wyemigrowali po wojnie do Izraela i tych zmuszonych do wyjazdu w 1968 roku, jest zobrazowane realnym przedsięwzięciem budowy kibucu na Muranowie w Warszawie (vis-à-vis Pomnika Bohaterów getta
Warszawskiego). Scenografia polityczna akcji osiedleń, w ramach warszawskiej instalacji architektonicznej, ma współcześnie dramatyczne odniesienie do izraelsko-arabskiego konfliktu. Z drugiej
strony godło polskie i izraelskie zostaje złożone w Murze i wieży w całość – w pojednawczym geście.
Film „W nieznane” („Into the Unknown”) Deimantas Narkevicius to kolaż propagandowych nagrań wytwórni DEFA, pokazujących życie po wschodniej stronie muru berlińskiego. Artysta
w dowolny sposób tnie sceny i miesza ścieżki dźwiękowe, tworząc całość, która ma przywrócić „egzystencjonalną wagę” tym zbanalizowanym przedstawieniom.
Wystawa była prezentowana już w CAC (Wilno, Litwa), a po pobycie w Łodzi zostanie pokazana w Hartware Medien Kunst Verein (Dortmund, Niemcy). W drugiej połowie roku planowane jest wydanie
publikacji naukowej związanej z tematem wystawy. Wszystkie filmy zostały stworzone specjalnie na potrzeby wystawy.
-------------------------------
Muzeum Sztuki w Łodzi
Więckowskiego 36
Wystawa czynna od 16.03 do 23.05.10
Kurator: Maria Morzuch
Otwarcie: 16.03 (wtorek) godzina 18.00
Przed wernisażem, o godzinie 17.00, planowane jest spotkanie i dyskusja z artystami.
W ramach programu towarzyszącego zaplanowano wykład Marcela Odenbacha (21.05.10 r.) oraz –we współpracy z dr Magdaleną Saryusz-Wolską - panel dyskusyjny w pierwszej połowie maja
